Bewonersbijeenkomst Zuidas over de Noord-Zuidlijn

Bewoners Zuidas over effecten van de Noord-Zuidlijn
Bewonersorganisaties van bewoners en buren van de Zuidas kwamen op 4 oktober 2018 bijeen om ervaringen uit te wisselen omtrent de beleving en effecten van de opening van de Noord-Zuidlijn.
Ruim zestig bewoners verzamelden zich in het Wijkopbouwcentrum Buitenveldert om te luisteren naar het betoog van de heer Marijt namens het Gemeente Vervoer Bedrijf (GVB). Op dit betoog volgde kritisch commentaar door een vertegenwoordiger van reizigersorganisatie ROOVER en een reeks aanwezigen. Een verslag.

Sneltramlijn 51 naar Amstelveen verdwijnt.
De GVB-man legde uit dat de sneltramlijn 51 per 23 maart 2019 komt te vervallen. Het traject Amsterdam-Centraal-Amstelveen wordt niet meer gereden. Tramlijn 5 zal in 2019 een aantal weekenden uit dienst worden genomen en gedurende de zomervakantie geheel niet rijden, zo stelde Pieter Marijt, coördinator Implementatie Noord-Zuidlijn. In de toekomst zal het railtraject met de stations tussen de Vrije Universiteit en Amstelveen worden omgebouwd en vernieuwd. Er komt een HOV-tram, nieuwe in Spanje gebouwde tramstellen voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV). Op het traject in Amstelveen worden tunnels aangelegd voor deze trams. Die tunnels zijn 240 centimeter breed en daarmee berekend op de breedte van een tramstel, maar niet voor de breedte van een metrostel, dat standaard 265 centimeter breed is. De bewoners van Amstelveen moeten het in de toekomst kennelijk doen met een tramverbinding en niet langer met een metro/ sneltram verbinding. De kwaliteit van het openbaar vervoer daalt in de toekomst daardoor.

HOV-tramstel

Meer overstap
Door de aanleg van de Noord-Zuidlijn telt het GVB over de gehele stad meer overstappers, circa 2-3% van het totale aantal passagiers. Metrolijn 51 zal vanaf het Centraal Station rijden naar de Isolatorweg en bij Station Zuid dus afbuigen naar Amsterdam-West. In Amstelveen waar de sneltramritten komen te vervallen zullen pendelbussen gaan rijden. Door de inzet van pendelbussen wordt er wel een alternatief vervoer aangeboden, maar die zal over het algemeen trager zijn dan de spoorverbindingen en de kwalitatieve beleving zal danig verslechteren verwacht het GVB.

GVB licht toe

Brittenpassage
Station Zuid wordt compleet omgebouwd en deels verplaatst. Zulks mede in het licht van het infrastructurele megaproject Zuidas Dok waarbij spoor en snelwegen ondergronds aangelegd zullen worden. Het project is begroot voor de duur van tien jaren. Aan de zijde van de Parnassusweg zal een ondergrondse tunnel worden aangelegd als onderdeel van Station Zuid, de zogeheten Brittenpassage. Volgens de spreker van ROOVER zullen passagiers vele malen moeten in en uit checken, wisselen van het systeem van de Nederlandse Spoorwegen (NS) naar GVB en andersom. Daarbij worden kosten in rekening gebracht en daarvan zal de reiziger de dupe zijn, omdat deze te veel moet betalen. NS weigert tot heden een oplossing voor dit probleem aan te dragen, stelde de voorzitster van het Bewonersplatform Zuidas, die zich daartoe herhaaldelijk met GVB en NS in verbinding had gesteld.

Gekortwiekte buslijnen
Connexionbussen vanuit Amstelveen maken tegenwoordig gebruik van het busstation op de Strawinskylaan. De perrons zijn daar veel te kort om de lange rijen bussen en passagiers te verwerken. De betreffende buslijnen reden vóór de opening van de Noord-Zuidlijn naar Amsterdam CS en zijn thans ingekort, waardoor bewoners van de Zuidas en Zuid verstoken zijn van directe busverbindingen met Amsterdam-Centrum. De kwaliteit van het openbaar vervoer is voor hen dus ingrijpend verslechterd. Het fijnmazig openbaar vervoernet in Amsterdam is verdwenen.

Bouw ZuidasDok
Op Station Zuid zullen bij besluit van regeringswege zes treinsporen en perrons worden gerealiseerd. De Thalys uit Parijs en Brussel zal eindigen op Station Zuid en niet langer op het Centraal Station. Door de aanleg van het Zuidas Dok zal het treinverkeer hinder ondervinden gedurende het komende decennium. Treindiensten zullen naar verwachting regelmatig komen te vervallen. Station Zuid zal ook een midden-passage krijgen en net als de Brittenpassage worden voorzien van (luxe) winkels.

Tramlijn 5 niet meer naar Centraal
Thans is er voor de exploitatie van tramlijn 5 slechts een 24 tal twee-richting tramstellen beschikbaar. Er zijn te weinig tramstellen, waardoor deze lijn vaak te vol is met passagiers. Lijn 5 moet volgens insprekende bewoners naar het CS blijven rijden en niet naar de Westergasfabriek. ‘Wij hebben daar niets te zoeken, ze pakken onze tramverbinding met het centrum af! Wij ouderen van Amsterdam-Zuid worden volkomen geïsoleerd!” zo klonk het.

Metrolijn Purmerend-Schiphol
In een eerdere planningsfase zou de Noord-Zuidlijn worden doorgetrokken naar Purmerend en Schiphol. De Gemeente Purmerend had al snel door dat haar fijnmazig stelsel aan busverbindingen zou komen te vervallen en tekende protest aan. Passagiers zouden dan in Amsterdam vanuit de metro over moeten stappen op het toen nog bestaande fijnmazige bovengrondse openbaar vervoer netwerk in de stad. Uiteindelijk werd besloten vanwege gebrek aan financiële middelen om de Noord-Zuidlijn in te korten tot het traject Amsterdam-Noord – Amsterdam-Zuid. De Stations van de Noord-Zuidlijn zijn ook zuinigjes aangelegd. Zo ontbreken op diverse stations roltrappen die de passagiers ondergronds zouden moeten brengen. Met moet nu met een conventionele trap naar beneden. Op dit moment trekt de Noord-Zuidlijn 82.000 passagiers per dag.

Uitval door hitte
Het GVB heeft structureel te weinig materieel. Tijdens de twee maanden durende hittegolf van afgelopen zomer vielen metrostellen  regelmatig uit door materiele gebreken, terug te voeren op ontwerpfouten. De ontwerpers hebben te weinig rekening gehouden met zeer hete weersomstandigheden. Na een Europese aanbesteding zullen 63 nieuwe tramstellen door een Spaanse leverancier in 2022 bij het GVB operationeel worden gesteld.

Protest bewoners
Een bewoner stelde, dat: ‘Het GVB heeft ons als bewoners niets gevraagd. Buitenveldert en Amsterdam-Zuid worden zo een achterlijk dorp. De 9 straatjes in het Centrum zijn onbereikbaar geworden.’
De GVB-spreker vertelde, dat het GVB een door het Rijk gefinancierde vervoersonderneming is. Subsidies voor het openbaar vervoer komen nauwelijks uit de gemeentelijke kas. Het geld van de Rijksoverheid wordt via de Vervoersregio gekanaliseerd naar het GVB. Een andere bewoner meldde: ‘Amsterdam telt reeds 90.000 eenzame bewoners. Heel veel daarvan zijn ouderen in Buitenveldert en Amsterdam-Zuid. Het doel van de Gemeente Amsterdam bij eenzaamheidbestrijding is ontmoeting en veiligheid. Dit wordt nu niks, maar wel een compleet drama!’ GVB-spreker bracht daar tegenin, dat zijn organisatie eenvoudig niet het geld en de fysieke middelen heeft om aan die behoefte tegemoet te komen.

Voormalige gevangenis aan de Havenstraat, hier komt de British School of Amsterdam

Nieuwbouw en British School
Concessie-technisch moet het GVB voldoende vervoerscapaciteit realiseren, antwoorde GVB-spreker toen Simon Bornstein, voorzitter van Wijkraad Amsterdam Zuid West stelde dat er op de Schinkeleilanden, IJsbaanpad en Havenstraat circa 10.000 woningen zouden worden gerealiseerd. De GVB woordvoerder stelde, dat een dergelijke toename van het aantal bewoners zeker een compleet nieuwe buslijn zou rechtvaardigen. Bornstein bracht daar tegenin, dat in Amsterdam-Zuid scholen als het Amsterdams Lyceum en de British School – dat zich aan de Amstelveenseweg zal vestigen – samen circa 5000 scholieren tellen, die thans reeds geen openbaar vervoerverbindingen naar hun scholen hebben. Zulks door het vervallen van tramlijn 16 en het opheffen en inkorten van complete stadsbus- en regiobuslijnen en de geplande opheffing van metro 51 naar Amstelveen en Uithoorn. Wijkraad Amsterdam Zuid West acht dit volkomen onacceptabel en heeft zich in het verleden evenals de rector van het Amsterdams Lyceum tot de Minister in Den Haag gewend om tot de realisatie en het behoud van fatsoenlijke aanvoerlijnen voor de scholieren te komen.

Trammuseum en remise staan onder hoge bouwdruk
De Voorzitter van Wijkraad  Amsterdam Zuid West vroeg de GVB- spreker wat het GVB verwacht te doen om het Elektrisch Trammuseum Amsterdam (EMA) te behouden op de locatie Havenstraat, inclusief opstallen en railinfrastructuur. De GVB-spreker antwoordde, dat zijn vervoersonderneming in een vergelijkbaar schuitje zit als de EMA. De (woning-)bouwdruk op het GVB is ook enorm. Verscheidene malen ontving het GVB reeds verzoeken, om de remises Havenstraat en Lekstraat op te heffen omwille van woningbouw. Geen van deze externe bouwwillenden kon antwoord geven op de vraag waar het rijdend GVB-materieel dan te stallen. Er is geen ruimte voor nieuwbouw van remises binnen de gemeentegrenzen. Bovendien is het verplaatsen van GVB-remises niet in het belang van de reizigers. Langere rijtijden tussen een nieuwe remise en de te rijden tramlijnen zouden ontstaan, waardoor de vervoerskosten onacceptabel verhoogd zouden moeten worden. Er is geen enkele goede economische of morele reden om bestaande remises te slopen of te verplaatsen. Integendeel. De kernvraag die de planologen moeten beantwoorden is hoe men een bouwexplosie wil combineren met een hoogwaardig openbaar vervoer in de stad.

Van links naar rechts: Jan van Siegenbeek, lid van de Wijkraad, Pieter Marijt van het GVB, Chris Vonk, van reizigersvereniging Rover, Cisca Griffioen, voorzitster van Bewoners Platform Zuidas (BPZ), Jeannette Bloem, ook van BPZ en Simon Bornstein, voorzitter van Wijkraad Amsterdam Zuid West

Vragenrondje
Bij het vragenrondje geven bewoners aan zich onveilig te voelen in de avonduren waar het de bushalte Nieuw Herlaer betreft, of de wandeltocht moeten maken van metrostation Europaplein naar het oostelijk deel van Buitenveldert en of de Rivierenbuurt. Een andere grote zorg betreft het opheffen en fuseren van bestaande tram- en bushaltes. De woordvoerder van reizigersvereniging Rover legt uit dat de Gemeente Amsterdam daartoe wordt gedwongen door de Vervoersregio. Volgens de criteria die zijn opgelegd moet iedere halte rolstolvriendelijk toegankelijk zijn, er moet een ABRI geplaatst kunnen worden en de halte groot genoeg voor de langere trams. Dit gebeurt door het samenvoegen of opheffen van haltes. De GVB-spreker gaf echter aan dat het GVB is gestopt met het opheffen van haltes. Wel is het zo dat wanneer de infrastructuur op de openbare weg of trambaan verandert, haltes nog samen kunnen worden gevoegd.

Democratisch gehalte Vervoersraad
De Vervoersregio is een samenwerkingsverband van vijftien gemeentes in de regio, die leden van hun respectievelijke gemeenteraden afvaardigen naar de Vervoersraad die besluiten zou moeten kunnen nemen. Dit gebeurt echter zonder verdere democratische legitimatie. Zulks omdat het besluitvormend mandaat door de Vervoerregio uit handen is gegeven aan de portefeuillehouder. Die kan besluiten nemen zonder inspraak van burgers. De voorzitster van het Bewonersplatform Zuidas, zegt vaak ingesproken te hebben bij de Regioraad, maar dat dergelijke acties niet tot beïnvloeding van de besluitvorming hoeven te leiden. Daardoor is het compleet onduidelijk wat inspraak in de Regioraad voor resultaat oplevert.

Subsidie vervallen
Een andere bewoonster stelt dat de metrostations van de Noord-Zuidlijn toiletten ontberen. De GVB-spreker meldt dat het GVB vijf jaar terug nog ruim 150 miljoen euro subsidie ontving van het Rijk. Thans echter moet het GVB het doen zonder Rijksbijdrage. Het aantal passagiers neemt toe, waardoor wel extra inkomsten worden gegenereerd. Het GVB wil meer particuliere buslijntjes zien ontstaan, analoog aan het particulier gefinancierde minibusjessysteem rond het Gelderlandplein dat door de Kronenberggroep werd geïnitieerd en wordt gefinancierd. In landelijk Noord (Holysloot, etc.) loopt thans een pilotproject met belbusjes. Het laten rijden van een minibusje met chauffeur kost ongeveer even veel als de inzet van de reguliere grote autobussen, omdat de loonkosten niet veranderen.

Gevolgen bezuinigingen
Eén inwoner stelde dat voormalig wethouder Eric Wiebes de Vervoersregio heeft gedwongen om forse bezuinigingen op het openbaar vervoersysteem door te zetten in de Metropool Amsterdam. Wiebes heeft met zijn beleid het GVB tegen haar wil gedwongen tot het opheffen en samenvoegen van haltes. Schrijnende voorbeelden zijn de verdwenen haltes bij de Beethovenstraatbrug, bij een bejaardenhuis aan de Amstelkade en bij de Albert Cuypmarkt, of simpel het verdwijnen van de complete tramlijnen 16 en 25. De gemiddelde loopafstand tot een halte is thans 850 meter, voor bejaarden en mensen met een beperking niet te overbruggen volgens de aanwezige bewoners. Soms is de loopafstand wel 1,5 kilometer geworden.

Conclusie van deze avond

Samenvattend: het openbaarvervoersysteem in de regio is enorm in kwaliteit achteruit gegaan. Station Zuid zal de komende tien jaar een bouwput zijn, terwijl het aantal passagiers er alleen maar zal toenemen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Gerelateerde berichten

Type je zoekwoorden hierboven en druk op Enter om te zoeken. Druk ESC om te annuleren.

Terug naar boven